Geschiedenisles in Geraldton

In 1628 vertrok de Batavia op zijn 'maiden voyage' vanaf Texel naar Batavia, Nederlands Indië. Aan boord waren 341 opvarenden waaronder 38 passagiers (o.a. vrouwen en kinderen), een grote hoeveelheid zilveren en gouden munten, juwelen en 130 blokken bewerkt zandsteen die een poort moesten gaan vormen voor het kasteel van Batavia (op de heenreis was het prima ballast voor het ondiepe schip) .

Een van de gebruikelijke vaarroutes naar Batavia was, om vanaf Kaap de Goede Hoop (Zuid-Afrika), alsmaar oostwaarts te varen tot het zuidwest puntje van Australië en dan langs de westkust naar het noorden. Voor de kust van Geraldton ging het mis. In de nacht werd een rif aangezien voor de weerspiegeling van de maan in het water, met als gevolg dat de Batavia strandde op het rif. 

Een groot deel van de opvarenden werd naar een nabijgelegen eiland gebracht. Nadat pogingen om het schip los te krijgen mislukt waren, besloot de kapitein uiteindelijk met een sloep naar Batavia te varen om hulp te halen.

Door een aantal bemanningsleden was vóór de schipbreuk al een muiterij gepland en nu de kapitein vertrokken was, wilden ze alsnog hun plan ten uitvoer brengen. Alle juwelen en zoveel mogelijk munten werden van boord gehaald. Mogelijke tegenstanders op pad gestuurd om water te zoeken en er werden er 120 vermoord door de kapers. Het doel was om het terugkerende reddingsschip te kapen en met de meegenomen schatten (waaronder een aantal vrouwelijke passagiers) in een onbekende haven een goed leventje te gaan leiden.

Helaas voor hen liep het anders: de kaptein (die met het schip de Saerdam was teruggekeerd) wist de kapers te overmeesteren (de meesten werden ter plaatse of later in Batavia terechtgesteld; een tweetal kreeg als straf verbanning, zij moesten ter plaatse achterblijven) Ook zoveel mogelijk van de lading werd veiliggesteld. Van de 341 kwamen er uiteindelijk 68 in Batavia aan. Het schip was door de golven uit elkaar geslagen.

In 1963 werd het wrak teruggevonden. Wat er nog lag van de lading, en ook het wrak zelf, werd boven water gehaald en geconserveerd. Alle onderdelen werden verdeeld over twee musea: het Western Australian Museum in Geraldton (waar we vandaag zijn geweest) en het WA Shipwrecks Museum in Fremantle (waar we morgen komen). 

Ik heb het verhaal niet te lang willen maken en met opzet niet alle namen van de betrokkenen genoemd. Als je wat meer wilt weten over deze bloedige scheepsramp, verwijs ik o.a. naar de Wikipedia-pagina over de Batavia. Zeer de moeite waard.

We waren dus vandaag in Geraldton een wat grotere stad met bijna 40.000 inwoners. Het was er een stuk minder heet dan de vorige keer dat we aan land waren en de stad was een verademing voor ons t.o.v. Broome. Schoon en nog steeds ruim opgezet, maar we voelden ons er prettiger.

Door een shuttlebus werden we gratis vervoerd naar het visitors centre, waar wederom een grote hoeveelheid vrijwilligers voor ons klaar stond. Er was zelfs een heel tentenkamp voor ons ingericht. Vervolgens gingen we de klaarstaande HOHO-bus in. We wilden in ieder geval twee dingen bezoeken: het al genoemde museum en (uiteraard) de kathedraal. 

In het museum werd het verhaal van de Batavia uitgebreid toegelicht en er waren veel items tentoongesteld o.a. was de hele poort geconstrueerd met de 130 stenen die in het wrak gevonden waren.  (zie foto's) Ook van drie andere vergane VOC-schepen (de Vergulde Draeck, de Zuytdorp en de Zeewijk) waren er items te zien. Verder een aantal opgezette dieren uit de omgeving. Maar de Batavia was verreweg het interessantst.

De katholieke St Francis Xavier kathedraal (gebouwd 1916-18) vond Mieke lelijk, maar ik vond hem wel wat hebben. Ook hier verwijs ik weer naar de foto's. Tussen het museum en de kathedraal kwamen we langs het HMAS Sydney Memorial, opgericht ter nagedachtenis aan de dood van de 645 bemanningsleden van de kruiser die door een Duits oorlogsschip in 1941 werd vernietigd. Het memorial bestaat onder andere uit een grote halve bol samengesteld uit 645 roestvrij stalen zeemeeuwen die de zielen van de 645 slachtoffers vertegenwoordigen. Een fotootje is natuurlijk aanwezig.

Na terugkomst bij het tentenkamp dat vlak bij het strand lag, kon Mieke niet aan de verleiding weerstand bieden om even op blote voeten door het water van de Indische Oceaan te waden.